Geldstromen in de genderlobby
Wie betaalt de belangenbehartiging rond gender: het OCW-emancipatiebeleid, gemeenten, loterijgeld, Europese fondsen en buitenlandse filantropie. Met bedragen uit jaarverslagen en begrotingen, en met oog voor wat de cijfers wel en niet laten zien.
Over dit dossier
Volg het geld is het oudste advies in de onderzoeksjournalistiek, en het geldt ook hier. De Nederlandse belangenbehartiging rond gender wordt voor een deel betaald met publiek geld. De minister van OCW sloot voor 2023–2027 strategische partnerschappen met acht emancipatie-allianties, waaronder Kleurrijk en Vrij van COC Nederland, TNN, NNID en Bi+ Nederland; de acht ontvangen samen € 43,8 miljoen en daarnaast kan het ministerie losse projectsubsidies verlenen (bron). Movisie voert in opdracht van hetzelfde ministerie het programma Regenboogsteden voor gemeenten uit (bron). Daarnaast wordt COC Nederland gesteund door de Nationale Postcode Loterij (bron), en op internationaal niveau zijn er filantropische fondsen die organisaties voor lhbtq-rechten financieren, zoals de Arcus Foundation (bron).
Dat organisaties subsidie ontvangen is normaal en op zichzelf geen probleem; het geldt evenzeer voor vrouwenorganisaties, gehandicaptenbelangen of natuurbescherming. Interessant wordt het waar subsidieontvanger en beleidspartner samenvallen, waar bedragen niet goed te traceren zijn of waar buitenlandse fondsen met een eigen agenda nationale debatten mede financieren. Dit dossier zet de bedragen op een rij, altijd met bron en jaar, en legt uit welke transparantieregels gelden en waar ze tekortschieten.
We noemen geen bedrag dat we niet kunnen onderbouwen en we schrijven niemand motieven toe. Wie de organisaties achter de bedragen wil leren kennen, begint bij het dossier Organisaties; de internationale fondsen en koepels komen uitgebreider aan bod in Internationaal.
Artikelen in dit dossier
Nieuwste eerst. Het uitgelichte overzichtsartikel is het beste startpunt.

De Nationale Postcode Loterij en het COC: wat de cijfers laten zien
Geen bewijs voor twintig jaar structurele steun: de Postcode Loterij plaatst COC Nederland bij de bijzondere projecten, met één schenking van 600.000 euro voor jongerenwerk.

Regenboogsteden: hoe gemeenten lhbti+-beleid financieren en wie het uitvoert
Gemeenten voeren lhbti+-beleid uit met geld van het Rijk, met ondersteuning van Movisie en uitvoering door lokale partners zoals COC-afdelingen — een geldstroom die zelden in de schijnwerpers staat.

Open Society transgender financiering: buitenlandse fondsen achter het transactivisme
Wat Open Society, Arcus, Tides, Pritzker en de Europese koepels ILGA-Europe en TGEU aantoonbaar betalen aan transgender-belangenbehartiging, en wat Nederland bereikt.

Wie betaalt de genderlobby? Subsidie aan transgender organisaties in kaart
Hoe de Nederlandse lhbti+- en genderbelangenbehartiging wordt gefinancierd: OCW-allianties, Regenboogsteden, loterij, fondsen en Europa, met bedragen en bron.
