Transgender Netwerk Nederland: profiel van de landelijke transgenderlobby
Profiel van Transgender Netwerk Nederland (TNN): sinds 2008 actief, missie, meldpunt en campagnes, OCW-subsidie, standpunten over zelfidentificatie en de kritiek.

Transgender Netwerk Nederland, tegenwoordig kortweg Transgender Netwerk, is de landelijke belangenorganisatie voor transgender personen en sinds 2018 strategisch partner van het ministerie van OCW. Met tien parttime medewerkers en een jaarbudget van nog geen zes ton is het een kleine organisatie, maar wel een die volgens de eigen jaarverslagen Kamerleden, ministeries en media informeert over geslachtsregistratie, conversiehandelingen, transgenderzorg en discriminatie. Dit profiel beschrijft de geschiedenis, missie, activiteiten, financiering en standpunten van het netwerk, en de kritiek die het oproept, uitsluitend op basis van jaarverslagen, het ANBI-formulier, Kamerstukken en de eigen website.
Ontstaan en naam: van TNN naar Transgender Netwerk
Transgender Netwerk Nederland, afgekort TNN, presenteert zich in het activiteitenplan 2018–2022 als 'sinds 2008 de landelijke belangenorganisatie voor transgender personen in Nederland' (bron). Het kantoor zit aan het Atlantisplein 1. In het ANBI-formulier over 2024 staat de organisatie nog als Stichting Transgender Netwerk Nederland (KvK 30251161), maar het jaarverslag over 2022 en het activiteitenplan 2023 gebruiken de kortere naam Transgender Netwerk, waar het jaarverslag over 2021 nog overwegend van TNN sprak.
Het voorzitterschap wisselde eind 2022: Brand Berghouwer trad op 31 december 2022 af omdat hij zijn bestuurstermijnen had volgemaakt, en Remke Verdegem volgde hem op 1 januari 2023 op. Het bestuur bestond eind 2024 uit vijf onbezoldigde leden (voorzitter, secretaris, penningmeester en twee algemene leden); in april 2025 traden twee algemene bestuursleden toe. Bestuurslidmaatschap is volgens het jaarverslag onverenigbaar met een gekozen politiek ambt.
Missie en verandertheorie
De statutaire doelstelling, zoals opgenomen in het ANBI-formulier, is 'het bevorderen van een genderdiverse en inclusieve samenleving die werk maakt van gelijkheid en emancipatie zodat transgender personen zichzelf kunnen zijn en participeren en tot hun volle potentieel kunnen ontwikkelen'. Het middel is het 'tegengaan van elke vorm van onderscheid, uitsluiting of beperking op grond van gender(identiteit)'. Opvallend is de methodiek: het netwerk werkt met een zogeheten verandertheorie, ontwikkeld samen met COC Nederland en NNID en later ook Bi+ Nederland; op basis daarvan vroegen TNN, COC en NNID in 2017 de instellingssubsidie voor 2018–2022 aan. Die theorie onderscheidt drie strategische assen – mobilisatie van de overheid, van het middenveld en van de gemeenschap – en koppelt daaraan korte- en middellangetermijndoelen. De jaarverslagen zijn langs diezelfde assen opgebouwd, wat de beleidsmatige inslag van de organisatie laat zien.
Activiteiten: meldpunt, hulplijnen, campagnes en lobby
Transgender Netwerk omschrijft zichzelf in het jaarverslag 2022 'allereerst' als 'een meldpunt discriminatie om trans mensen te bewegen om discriminatie te melden en slachtoffers door te verwijzen naar de juiste kanalen'. Elk jaar bundelt het netwerk de meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen, politie, het College voor de Rechten van de Mens en het eigen meldpunt in een discriminatiemonitor. Over 2025 telde de monitor 381 meldingen bij de antidiscriminatiebureaus en 33 bij Transgender Netwerk zelf, samen 399 unieke meldingen; exclusief een cluster van 530 meldingen in 2024 over één vacature van Ongehoord Nederland betekende dat een stijging van ruim 50 procent.
- Hulplijnen: samen met Transvisie bemenst het netwerk het telefonische Transgender Infopunt; de anonieme jongerenchat Genderpraatjes, gefinancierd door VWS, werd in 2022 door circa 3.200 mensen gebruikt. Op 10 september 2026 maakte het netwerk bekend dat Genderpraatjes vanaf 1 oktober samengaat met de lhbti+-hulplijn Switchboard (bron).
- Trainingen en advies: weerbaarheidstrainingen 'Overal jezelf kunnen zijn' (gefinancierd door Justitie en Veiligheid tot eind 2024), congressen over transitieverlof voor werkgevers, advies aan scholen, zorginstellingen, NOC*NSF en het COA.
- Onderzoek en media: een jaarlijkse mediamonitor ('In twijfel getrokken', over 2023), factsheets over transgender ouderen met Roze 50+, deelname aan onderzoeksconsortia en klankbordgroepen, en sinds 2024 workshops over het omgaan met 'haat, mis- en desinformatie'.
- Gemeenschap: het Corine van Dun-fonds (opgericht 2017) financiert kleinschalige zichtbaarheidsinitiatieven; het netwerk organiseert of steunt de herdenking op Transgender Gedenkdag en acties rond Transgender Zichtbaarheidsdag, en vaart mee in de Canal Parade.
- Internationaal: deelname aan conferenties van ILGA-Europe, TGEU en IGLYO en in mei 2022 een met OCW georganiseerde Europese conferentie over transfobie voor 120 beleidsmakers en activisten.
Strategisch partner van OCW: twee subsidieperiodes
De financiële ruggengraat van het netwerk is de instellingssubsidie van de directie Emancipatie van het ministerie van OCW. In 2017 vormde TNN met COC Nederland en NNID een alliantie en vroeg op basis van de gedeelde verandertheorie een instellingssubsidie aan voor 2018–2022. Die alliantie, 'Gedeelde trots, gedeeld geluk', werd een van de acht strategische partnerschappen van OCW. In antwoorden op Kamervragen die de Kamer op 8 oktober 2019 ontving, staat: 'Het partnerschap van COC, Transgender Netwerk Nederland en NNID ontvangt bijvoorbeeld ongeveer twee miljoen per jaar' (bron); het aandeel van TNN wordt in dat antwoord niet apart genoemd.
Voor de tweede periode, 2023–2027, werd de alliantie uitgebreid met Bi+ Nederland en omgedoopt tot 'Kleurrijk en Vrij'. De Kamerbrief van 13 februari 2023 noemt een totaalbedrag van € 43,8 miljoen voor alle acht allianties samen over vijf jaar (bron). Het jaarverslag 2022 formuleert het zo: 'De continuïteit is komende vijf jaar gegarandeerd met een nieuwe instellingssubsidie van het ministerie van OCW en Emancipatie voor de alliantie Kleurrijk en Vrij.' In het jaarverslag 2024 staat dat de subsidie eind 2027 afloopt. Ecorys evalueerde de allianties in 2025 tussentijds; de staatssecretaris meldde de Kamer dat doelmatigheid en interne samenwerking 'positief worden beoordeeld' (bron). Over de bredere geldstromen schrijven we in Wie betaalt de genderlobby?; de internationale fondsen komen aan bod in Buitenlandse fondsen en transactivisme.
Standpunten: zelfidentificatie en het conversieverbod
De nieuwe Transgenderwet (35825)
Het wetsvoorstel dat op 3 mei 2021 bij de Tweede Kamer werd ingediend, schrapte de deskundigenverklaring voor wijziging van de geslachtsvermelding en opende de weg voor kinderen onder de zestien via de rechter. Transgender Netwerk noemt zich in het jaarverslag 2022 'fervent voorstander van het wetsvoorstel dat voortaan het individu in plaats van de psycholoog het recht geeft om zelf te beslissen hoe geslacht geregistreerd staat'. Op de website stelt het netwerk samen met COC en NNID dat er 'geen enkele reden' is om wilsbekwame mensen naar een arts of psycholoog te sturen en wijst het op landen als België, Denemarken en IJsland, waar mensen een formulier invullen (bron). Volgens het jaarverslag worden de zorgen over de wet gevoed 'op grond van spookbeelden en gebrekkige informatie'. De Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid verklaarde het voorstel op 7 september 2023 controversieel (bron); op 23 april 2024 nam de Kamer met 73 tegen 70 stemmen een motie van NSC en SGP aan om het voorstel in te trekken (bron), wat het netwerk 'onbehoorlijk bestuur' noemde en wat het demissionaire kabinet toen weigerde. Nadat de Kamer op 8 april 2025 opnieuw een motie had aangenomen, trok de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid het voorstel alsnog in, met een brief die 11 augustus 2025 is gedateerd en volgens het Kamerstuk op 13 januari 2026 bij de Tweede Kamer is ontvangen (bron). Achtergronden staan op zelfidentificatie.nl.
Het verbod op conversiehandelingen (36178)
Het initiatiefvoorstel van Paulusma (D66), Becker (VVD), Westerveld (GroenLinks-PvdA), Dobbe (SP) en Kostic (PvdD) stelt het beroepsmatig of in organisatieverband uitvoeren en het aanbieden van handelingen die seksuele gerichtheid of genderidentiteit willen veranderen of onderdrukken strafbaar. Het werd op 9 september 2025 door de Tweede Kamer en op 16 juni 2026 door de Eerste Kamer aangenomen, met 57 stemmen voor en 15 tegen (bron). Transgender Netwerk pleitte hiervoor samen met COC Nederland en slachtoffers; in het gezamenlijke bericht na de stemming sprak COC-voorzitter Myrtille Danse van 'eindelijk gerechtigheid voor slachtoffers' (bron). In datzelfde bericht staat dat 'artsen en psychologen die gewoon hun werk doen' nooit met het verbod in aanraking zullen komen, en dat de bewering van tegenstanders dat het verbod behandelingen rond genderidentiteit kan dwarszitten onjuist is. Het debat daarover beschrijven we in Van lobby naar wet.
Transgenderzorg en de Cass Review
Over de zorg aan minderjarigen kiest het netwerk positie tegen de internationale heroverweging. De Britse Cass Review, in opdracht van NHS England uitgevoerd, concludeerde in het eindrapport van april 2024 volgens de samenvatting van de Britse regering dat de onderbouwing voor vroege puberteitsremming onduidelijk blijft, met zwak bewijs voor het effect op genderdysforie en op mentale of psychosociale gezondheid (bron). Het jaarverslag 2024 schrijft daarover dat het rapport 'werd klakkeloos toegepast op de Nederlandse situatie' en dat het netwerk media en politiek erop wees dat 'het rapport duidelijk steken laat vallen'. Het netwerk vroeg in plaats daarvan aandacht voor de 'schadelijke effecten van de lange wachtlijsten'.
Organisatie en financiën op hoofdlijnen
Transgender Netwerk is een stichting met ANBI-status. In 2024 had het kantoor tien parttime betaalde medewerkers, samen 4,94 fte, tegenover 5,9 fte in 2022; de directeur is ingeschaald in schaal 12 van de cao Sociaal Werk. Bestuursleden werken onbezoldigd en ontvangen een vacatievergoeding van € 50 per vergadering (de voorzitter € 60). Volgens het ANBI-formulier bedroegen de totale baten in 2024 € 584.815, waarvan € 525.508 subsidies van overheden, € 33.774 subsidies van andere instellingen zonder winststreven en € 18.325 giften en donaties. De lasten waren € 562.526, waarvan € 414.089 personeelskosten; het jaar sloot met een positief saldo van € 22.289. In 2023 waren de baten € 589.714. Naast de OCW-instellingssubsidie ontving het netwerk in 2024 projectsubsidies van de ministeries van Justitie en Veiligheid en VWS, een bijdrage van onder meer het KF Hein Fonds en toezeggingen van VSBfonds, Fonds21 en Oranje Fonds.
De afhankelijkheid van één financier is al langer een punt van zorg binnen de organisatie zelf. Het jaarverslag 2018 stelt letterlijk: 'Om het bestaan van TNN minder afhankelijk te maken van het ministerie van OCW moet TNN meer gaan inzetten op overige financieringsstromen.' Zes jaar later komt nog altijd circa negentig procent van de baten van overheden.
Kritiek op het netwerk
De kritiek die hier wordt beschreven, richt zich op de standpunten van Transgender Netwerk en op zijn positie in het beleid. Vrouwenrechtenorganisatie Voorzij voerde een petitie tegen het wetsvoorstel en riep de politiek op te 'heroverwegen en onderzoeken hoe de rechten en veiligheid van meisjes en vrouwen gewaarborgd kunnen worden' (bron). Historicus Bart Jan Spruyt wees in Wynia's Week (27 augustus 2022) op het Genderdoeboek voor Scholen van TNN, dat volgens hem voor de biologieles bij 'DON'T' vermeldt: 'Spreken over mannelijk en vrouwelijk voortplantingssysteem' (bron). Genspect Nederland bepleit 'een psychologische benadering van een psychologisch probleem' en 'zorgvuldige, niet-gemedicaliseerde zorg bij genderstress' (bron).
Een tweede spanningspunt is de rol van de overheid: het ministerie van OCW financiert een organisatie die volgens de eigen jaarverslagen ministeries en Kamerleden informeert en adviseert over wetgeving. Het netwerk wijst erop dat het de belangen behartigt van een groep waarvan de eigen monitor over 2025 ruim 50 procent meer discriminatiemeldingen telde dan een jaar eerder, de clustermeldingen van 2024 niet meegerekend (bron). Een derde spanningspunt is de toon: het jaarverslag 2022 spreekt bij de bezwaren tegen het wetsvoorstel van 'spookbeelden' en 'desinformatie'.
Weging
Transgender Netwerk is een kleine, transparante en professioneel geleide organisatie die precies doet wat zij in haar statuten belooft: belangen behartigen, melden, informeren en lobbyen. Haar invloed komt niet voort uit omvang of geld, maar uit positie: als lid van een OCW-alliantie met COC en NNID is zij sinds 2018 strategisch partner van het ministerie dat haar financiert. Zo kon een organisatie met nog geen vijf fte een zichtbare rol spelen in de lobby rond twee grote wetsvoorstellen. Of die constructie wenselijk is, is een politieke vraag; dat zij bestaat en hoe zij werkt, is met de openbare stukken goed te reconstrueren. Andere organisaties uit hetzelfde netwerk staan in Wie is wie in de genderlobby en in de categorie Organisaties.
Bronnen
- Stichting Transgender Netwerk Nederland (2025). Standaardformulier publicatieplicht ANBI (boekjaar 2024). transgendernetwerk.nl.
- Transgender Netwerk (2025). Jaarverslag 2024; (2023). Jaarverslag 2022; (2019). Jaarverslag 2018; (2018). Activiteitenplan 2018–2022; (2023). Activiteitenplan 2023. transgendernetwerk.nl.
- Transgender Netwerk (2026). Meldingen transgenderdiscriminatie 2025 (discriminatiemonitor). transgendernetwerk.nl.
- Ministerie van OCW (2023). Kamerbrief Allianties emancipatiebeleid, Kamerstuk 30420 nr. 380, 13 februari 2023; (2025). Kamerbrief midtermevaluatie allianties, Kamerstuk 30420 nr. 417, 7 april 2025. Tweede Kamer.
- Ministerie van OCW (2019). Aanhangsel Handelingen 2019–2020 nr. 291, 8 oktober 2019. Tweede Kamer.
- Tweede Kamer (2026). Kamerstuk 35825 nr. 21, brief houdende intrekking van het wetsvoorstel; Eerste Kamer der Staten-Generaal (2026). Dossier 36178 (Wet strafbaarstelling conversiehandelingen). eerstekamer.nl.
- Cass, H. (2024). Independent review of gender identity services for children and young people: Final report, april 2024, zoals samengevat in: Department of Health and Social Care, Proposed changes to the availability of puberty blockers. gov.uk.
- Spruyt, B.J. (2022). De nieuwe transgenderwet is onnodig en gevaarlijk. Wynia's Week, 27 augustus 2022; voorzij.nl en genspect.nl (geraadpleegd 2026).
Redactie Genderlobby.nl
Onafhankelijke redactie die invloed, geldstromen en netwerken in het genderdebat zichtbaar maakt op basis van jaarverslagen, Kamerstukken en rapporten. Informatief, geen juridisch advies. Laatst bijgewerkt op 8 september 2026.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op de vragen die het vaakst terugkomen.
Meer in het dossier Organisaties

Rutgers: kenniscentrum seksualiteit als beleidspartner en lesmateriaalmaker
Rutgers schrijft het lesmateriaal over seksualiteit dat op Nederlandse scholen wordt gebruikt en adviseert ministeries, terwijl het tegelijk rijkssubsidie ontvangt voor internationaal lobbywerk.

Translucent herschrijft de NHS-chirurgiecijfers: een feitencheck van de feitencheck
De Britse belangenorganisatie Translucent presenteert zich als corrector van misleidende chirurgiecijfers, maar onderbouwt haar eigen tegencijfers met een regionale enquête en een wereldwijd getal dat niet in de aangehaalde bron staat.

COC Nederland: van homobelangenorganisatie tot spil in het genderbeleid
Hoe COC, in 1946 ontstaan voor homo-emancipatie, uitgroeide tot strategisch partner van het ministerie van OCW en lobbyist in het Nederlandse genderbeleid.
